ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN VÀO CHẶN TIN GIẢ VÀ MẠO DANH TRÊN MẠNG XÃ HỘI

ỨNG DỤNG BLOCKCHAIN VÀO CHẶN TIN GIẢ VÀ MẠO DANH TRÊN MẠNG XÃ HỘI

SỨC MẠNH CỦA BLOCKCHAIN KHI ĐƯỢC ỨNG DỤNG VÀO CÁC MẠNG XÃ HỘI ĐỂ CHỐNG LẠI TIN GIẢ

Sau sự kiện Twitter bị hack vào năm 2020 và Elon Musk mua lại Twitter vào năm 2023, Charles Hoskinson có đăng hai video (ở đâyở đây) nhằm giới thiệu và giải thích tiềm năng và sức mạnh của blockchain khi được thiết kế vào trong các mạng xã hội nhằm kiểm soát tin giả – mà cụ thể ở đây là Twitter. 

Đầu tiên, Charles đề cập đến việc sử dụng khóa công khai crypto – public-key cryptography đã được nghiên cứu và phát triển từ những năm 1970. Trong đó có rất nhiều tiêu chuẩn, nhưng hiện đã có một tiêu chuẩn mới là tiêu chuẩn định danh phi tập trung – DID (Decentralized Identifier) đã được World Wide Web Consortium (W3C) phát triển trong khoảng 10 năm qua. W3C cũng chính là tổ chức đã tiêu chuẩn hóa HTML, CSS, và nhiều tiêu chuẩn khác mà mỗi người sử dụng internet và lướt web đều đang được hưởng lợi. 

Cơ chế tạo Khóa 

Về cơ bản, khóa bao gồm 2 thành phần là Khóa cá nhân (Private Key) và Khóa công khai (Public Key). Khóa công khai được tạo ra từ Khóa cá nhân, nhưng từ Khóa công khai, không ai có thể truy ra được Khóa cá nhân. Từ đó, mỗi tổ chức hay cá nhân khi tạo ra một nội dung, một thông tin, hay thậm chí gửi đi một tin nhắn đều có thể ký bằng Khóa cá nhân của mình. Và bất cứ ai cũng có thể xác minh rằng nội dung hay thông tin này đã được tạo ra bởi chính người đó (Xác minh xuất xứ) bằng cách đối chiếu với Khóa công khai của họ. 

Từ đó, mỗi cá nhân hay tổ chức xuất bản có thể đăng ký DID trên hệ thống của Twitter, mà một khi đã được một bên thứ ba (có thể là một cơ quan pháp lý) và bởi chính Twitter, hai tổ chức này sẽ ký chữ ký của mình lên khóa của họ để xác minh. Một khi đã được xác minh, cá nhân hay tổ chức này có thể dùng Khóa cá nhân của mình để ký tên lên bất cứ nội dung, thông tin, tin nhắn, hay tweet nào mà mình xuất bản. 

Cơ chế này sẽ giúp tạo ra một số các tính năng và tiện ích mới như sau:

  • Xác minh xuất xứ:

    Như đã nói ở trên, mỗi người phải dùng Khóa cá nhân của mình để xác minh đây là tweet do chính họ tạo ra, và bất cứ ai cũng có thể dùng Khóa công khai của họ để xác minh lại xuất xứ của nội dung này.

  • Ngăn chặn phát tán tin giả:

    Ngay cả khi tài khoản của một cá nhân hay tổ chức bị hack, tin tặc vẫn có thể phát tán tin giả, nhưng không thể xác minh xuất xứ của các tin này bởi vì chúng không có Khóa cá nhân. Hệ thống cũng có thể có thêm chính sách cho những người dùng giá trị cao là họ chỉ có thể gửi các Tweet đã được xác minh. Họ không thể gửi bất cứ thứ gì khác, có nghĩa là không ai có thể Tweet thay cho họ. 

Về trải nghiệm người đọc thông tin, điều này có thể được thể hiện rất đơn giản thông qua việc một tweet có thêm một hay hai dấu tick khác nhau, thể hiện việc thông tin này đã được Ký bởi Khóa cá nhân và đã được kiểm soát bằng Khóa công khai chưa. Giống như trong tin nhắn Zalo, Viber, Messenger, Telegram hay Whatsapp hiện tại, bạn có thể dựa vào màu sắc hay số lượng của dấu tick để biết được một tin nhắn đang được gửi, đã được gửi, hay đã được đọc hay chưa.

Sử dụng hệ thống dấu tick từ tin nhắn, để thể hiện tính xác thực của thông tin và nội dung trực tuyến

  • Cung cấp khả năng kiểm toán, ghi dấu thời gian, và tính bất biến: Đây là ba đặc tính lớn mà blockchain có thể mang lại cho bất cứ nội dung, thông tin, tin nhắn, hay tweet nào được công bố. Từ đó, như đã đề cập ở trên, cả người đọc và người công bố có thể theo dõi quá trình phát tán nội dung và ngay cả quá trình nội dung bị làm cho sai lệch và phát tán ra trong hệ thống.

  • Quy định quyền truy cập: Hệ thống còn có thể quy định thêm các bằng chứng ngưỡng (Threshold Proof) để được truy cập vào các ý tưởng, thông tin, tệp tin, v.v. phụ thuộc vào DID của người dùng. Ví dụ như bạn đã đủ 18 hay phải qua 30 tuổi, đã tốt nghiệp Đại học, đã có kiến thức này hay kiến thức kia, v.v. để có thể truy cập vào một nội dung hay thông tin nhất định.

  • Tạo các kênh nhắn tin riêng: Người dùng còn có thể sử dụng DID của mình để tạo ra một kênh nhắn tin an toàn mà ngay chính cả Twitter hay bất cứ bên nào không có Khóa có thể truy cập được. Ngay thậm chí cả khi Twitter bị tấn công, và tin tặc đã nắm được tài khoản của bạn, chúng cũng không thể xem được tin nhắn của bạn vì chúng không có Khóa cá nhân cần thiết.

  • Nâng cao kiểm soát truy cập: DID còn có thể được dùng như một lớp nâng cao kiểm soát truy cập. Vì người dùng có khóa cá nhân được đăng ký trước. Họ có thể sử dụng Khóa để ký một cái gì đó để chứng minh họ là người như họ nói.

  • Triển khai cơ chế Đa chữ ký: Để tăng cường tính bảo mật hay tính kiểm duyệt của một thông tin, hệ thống còn có thể quy định thêm việc cần phải có đa chữ ký để một nội dung được xuất bản. Link tham khảo: https://vcoincheck.io/cardano-knowledge/LB120230107162928 

KẾT LUẬN

Sự tiến bộ của công nghệ để tùy biến, tạo và phát tán nội dung số, cũng như các xu hướng chuyển đổi số về mạng xã hội và thông tin đã tạo ra môi trường lan truyền mạnh mẽ và đầy rủi ro về tin giả và lừa đảo. Trong bối cảnh đó, công nghệ blockchain hứa hẹn sẽ giúp việc theo dõi và xác thực thông tin trở nên hiệu quả, dễ dàng, minh bạch và đáng tin cậy hơn rất nhiều không chỉ trên mỗi nền tảng mạng xã hội nói riêng, mà còn trong toàn bộ hệ sinh thái thông tin trên mạng internet. Không chỉ tăng niềm tin và tính minh bạch cho toàn bộ hệ thống thông tin trực tuyến, lớp thông tin mới về xác thực và kiểm chứng thông tin này còn giúp khuyến khích công chúng trở nên chọn lọc và có thái độ hoài nghi lành mạnh hơn khi tìm kiếm và sử dụng thông tin trực tuyến. 

 

NGUỒN:

https://www.ibm.com/blogs/industries/blockchain-protection-fake-news-deep-fakes-safe-press/

https://www.eidosmedia.com/blog/technology/Fighting-fake-news-with-blockchain#:~:text=%E2%80%9CWhat%20blockchain-based%20news%20and,skepticism%20of%20online%20media%20overall.%E2%80%9D

https://hbr.org/2021/07/how-blockchain-can-help-combat-disinformation

https://www.euronews.com/next/2022/11/08/how-crypto-blockchain-and-web3-could-change-elon-musks-twitter-according-to-cardano-founde

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *