RealFi trên Cardano – Ứng dụng blockchain vào phát triển các sản phẩm tài chính vào đời thực

RealFi trên Cardano – Ứng dụng blockchain vào phát triển các sản phẩm tài chính vào đời thực

BA THẾ HỆ BLOCKCHAIN VÀ HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

Tuy chỉ mới ra đời gần đây từ năm 2018, nhưng blockchain được xem như đã trải qua ba thế hệ phát triển.

  • Thế hệ thứ nhất: Tiền cryptocurrency ra đời với Bitcoin

    Khi nhân vật Satoshi Nakamoto công bố whitepaper “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” vào ngày 31/10/2008, nhân vật này đồng thời giới thiệu với thế giới công nghệ blockchain và đồng tiền Bitcoin như một đồng tiền ảo nhằm thay thế cho tiền giấy, như một giải pháp chống lại lạm phát, khủng hoảng kinh tế, lòng tham và sai lầm gây ra bởi của con người. Nhân vật này tiếp tục phát triển những nền tảng mã nguồn mở đầu tiên cho Bitcoin cho đến năm 2010 thì biến mất. Hệ thống này từ đó được tiếp tục phát triển bởi cộng đồng. Từ khi ra đời giá của Bitcoin đã trải qua nhiều biến động chóng mặt, trong đó có những cú nhảy vọt cũng như sập sàn. Giá của Bitcoin bắt đầu các năm 2014, 2015, và 2017 lần lượt là $770, $314, và $998. Vào tháng 11’2021, Bitcoin đạt cao điểm $68,789.

  • Thế hệ thứ hai: Hợp đồng thông minh ra đời với Ethereum

    Thế hệ thứ hai của blockchain được xác định bởi sự ra đời của Ethereum cùng với hai khái niệm mới về blockchain. Thứ nhất là hệ thống hợp đồng thông minh cho phép được xây dựng trên nền tảng phi tập trung của blockchain, từ đó tạo ra tính bất biến và minh bạch của các hợp đồng thông minh này mà không cần thông qua bất cứ bên thứ ba nào đứng ra bảo đảm. Điều này trực tiếp tạo ra một cuộc cách mạng và một tiềm năng phát triển to lớn khi giờ đây các cá nhân và tổ chức có thể đứng ra giao dịch trên hợp đồng thông minh với chi phí thấp và độ tin cậy siêu cao.
    Thứ hai, hệ thống hợp đồng thông minh này cũng cho phép và mời gọi các nhà lập trình phát triển các dự án và ứng dụng mới dựa trên sức mạnh của blockchain: dApps (decentralized Application – ứng dụng phi tập trung), deFi, NFTs, v.v. Blockchain giờ đây trở thành một hệ sinh thái cho các ứng dụng phi tập trung phát triển.

  • Thế hệ thứ ba: Thông minh hóa mọi thứ

    Thế hệ thứ ba của blockchain được phát triển nhằm tối đa hóa khả năng mở rộng, mà không gây ảnh hưởng đến tính bảo mật hay phi tập trung của blockchain. Đồng thời thế hệ thứ ba còn giảm chi phí xử lý, từ đó giảm chi phí vận hành của các ứng dụng trên hệ sinh thái, và tối đa hóa khả năng liên kết và vận hành xuyên suốt giữa các blockchain khác nhau (tính interoperability.) Với các đặc tính này thế hệ thứ ba tạo ra một nền tảng vững chắc nhằm phát huy tối đa ứng dụng của hợp đồng thông minh và các đặc tính của blockchain vào mọi mặt và mọi lĩnh vực đời sống xã hội.

  • Đây cũng có thể xem là định nghĩa của RealFi, tận dụng các đặc tính và sức mạnh của blockchain để phát triển và mang các ứng dụng DeFi đến cho đại đa số người dùng phổ thông. Từ đó, người dùng phổ thông sẽ được hưởng lợi từ các sản phẩm và ứng dụng này mà không cần có kiến thức về blockchain, hay nắm cryptocurrency trong tay.

LÀM SAO BLOCKCHAIN CÓ THỂ THÚC ĐẨY ĐƯỢC SỰ PHÁT TRIỂN NÀY

Có thể thử so sánh làm sao mượn được tiền trong hệ thống tài chính tập trung và trong hệ thống tài chính phi tập trung?
Trong hệ thống tài chính tập trung
Khi một người bình thường đến ngân hàng để mượn tiền, thông thường ngân hàng sẽ yêu cầu bốn thứ sau:

  1. Hồ sơ pháp lý: Là CMND hay hộ chiếu, Hộ khẩu thường trú, và giấy xác nhận độc thân hay kết hôn để xác định danh tính.
  2. Hồ sơ tài chính: Là giấy tờ chứng minh thu nhập từ lương (Hợp đồng lao động, Quyết định công tác, Sao kê tài khoản trả lương qua ngân hàng hoặc bảng lương 03 – 06 tháng gần nhất, v.v.), các giấy tờ chứng minh nguồn thu nhập khác (hợp đồng mua bán nhà, hợp đồng cho thuê xe, v.v.), và các chứng minh tài sản giá trị (sổ đỏ, giấy tờ xe, v.v.) để xác định lịch sử tài chính, xem xét khả năng chi trả, và xác định rủi ro về tín dụng.
  3. Hồ sơ mục đích vay: Là giấy tờ khai mục đích vay mượn (kế hoạch kinh doanh, mua bán, đầu tư, v.v.) để xác định khả năng sinh lợi nhuận hay rủi ro tài chính với khoản tiền vay,
  4. Tài sản đảm bảo: Là tài sản thế chấp (trong trường hợp vay thế chấp) nhằm bồi thường và giảm thiểu thiệt hại cho ngân hàng trong trường hợp người mượn không trả lại được khoản vay.

 

Tuy nhiên, thực tế là vẫn còn hàng tỷ người trên thế giới (ví dụ như ở Châu Phi, hay các vùng sâu và vùng xa khác) không có hồ sơ pháp lý, và các thủ tục phức tạp này. Hầu hết những người này hay rất nhiều người trẻ vẫn chưa có lịch sử tài chính hay tài sản đảm bảo để có khả năng vay vốn.

Đầu tiên, trong hệ thống tài chính phi tập trung này, sẽ không còn có bên trung gian hay các thể chế tập trung, mà người đi vay sẽ được vay trực tiếp từ những người cho vay trực tiếp với kỳ vọng chi phí thấp. Vậy làm sao hệ thống này quyết định được sẽ có thể cho ai đó vay một cách an toàn, với kỳ vọng là họ sẽ trả lại được tiền, để trả lại tiền và cả lãi (dù thấp) cho nhóm người cho vay ban đầu, mà không cần các chứng minh về tài chính và tài sản đảm bảo?

TẠI SAO DEFI LÀ KHÔNG ĐỦ

DeFi thông thường sẽ bị giới hạn giữa những cá nhân và tổ chức đã và đang sử dụng blockchain hay đã và đang sở hữu tiền crypto. Để thấy được hết tiềm năng và sức mạnh của RealFi, chúng ta cần quay lại bài toán vẫn còn hàng tỷ người, bên cạnh việc không có hồ sơ tài chính, không có 100% giá trị tài sản crypto tương đương để làm đảm bảo, họ thậm chí còn không có hồ sơ pháp lý cá nhân.

Được thực hiện bởi các hợp đồng thông minh, từ đó những cá nhân có tiền nhàn rỗi trên toàn thế giới có thể trực tiếp cho các cá nhân (thậm chí không có giấy tờ cá nhân) vay với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay của ngân hàng hay các bên trung gian (có khi lên đến 60-70% ở một số nước), để nhận lại lãi suất cao hơn lãi suất gửi ngân hàng (2-5%) hay lãi suất thu được từ staking các đồng tiền crypto của mình (~5%). Bạn tưởng tượng nó như là Kiva ở trên blockchain Cardano, đây cũng là một trong những viễn cảnh mà người sáng lập của Cardano có chia sẻ về tầm nhìn. Ví dụ, công ty đầu tư từ xa ở một nước phát triển như Mỹ đi cho vay đến một thị trường đang phát triển đại dương xanh màu mỡ, họ chỉ cần lãi suất cao hơn so với thị trường lãi suất Mỹ, nhưng cần đảm bảo về danh tính của người vay và năng lực của họ.

Cuối cùng với RealFi việc này được thực hiện thật giản đơn, đem vốn rẻ về cho người cần vay bằng cách tránh đi các khoản phí không cần thiết ở các bên trung gian ở giữa như liên ngân hàng hay tỷ giá ngoại tệ và đảm bảo rủi ro cho người cho vay với một lãi suất kỳ vọng cao hơn ở thị trường quá bão hoà.

Kết luận

Vẫn còn quá sớm để đưa ra kết luận về sức mạnh của blockchain và RealFi trong việc loại bỏ những cơ chế tập trung và các chi phí cao ở giữa để mang lại những cơ hội và ứng dụng mới không chỉ cho những người có khả năng đầu tư mà còn cho những người có hoàn cảnh yếm thế, chưa bao giờ được tiếp cận với những tiện ích và dịch vụ này. Tuy nhiên, có thể nói blockchain và RealFi đã mang lại những cơ hội và tiềm năng to lớn nhằm tạo ra một cuộc cách mạng triệt để để tạo ra một thế giới tài chính công bằng và bình đẳng hơn cho tất cả mọi người, kể cả những người chưa bao giờ được hưởng các cơ hội này trước đây.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *